تبلیغات
زندگی نامه بزرگان علم(دانشمندان) - خواجه نصیر الدین طوسی
زندگی نامه بزرگان علم(دانشمندان)

خواجه نصیر الدین طوسی

یکشنبه 8 فروردین 1389

نویسنده: كامران ستوده |

محمد بن حسن جهرودی طوسی مشهور به خواجه نصیر الدین طوسی در تاریخ 15 جمادی الاول سال 598 هجری قمری در طوس ولادت یافته است. او به تحصیل دانش علاقه زیادی داشت و از دوران جوانی در علوم ریاضی و نجوم و حكمت سرآمد شد و از دانشمندان معروف زمان خود گردید. طوسی یكی از سرشناس ترین و با نفوذترین چهره های تاریخ اسلامی است. علوم دینی و علوم عملی را زیر نظر پدرش و منطق و حكمت را نزد خالویش بابا افضل ایوبی كاشانی آموخت. تحصیلاتش را در نیشابور به اتمام رسانید و در آنجا به عنوان دانشمندی برجسته شهرت یافت. خواجه نصیر الدین طوسی را دسته ای از دانشوران خاتم فلاسفه و گروهی او را عقل حادی عشر (یازدهم) نام نهاده اند. علامه حلی كه یكی از شاگردان خواجه نصیر الدین طوسی می باشد درباره استادش چنین می نویسد: خواجه نصیر الدین طوسی افضل عصر ما بود و از علوم عقلیه و نقلیه مصنفات بسیار داشت. او اشرف كسانی است كه ما آنها را درك كرده ایم. خدا نورانی كند ضریح او را. در خدمت او الهیات، شفای ابن سینا و تذكره ای در هیئت را كه از تألیفات خود آن بزرگوار است قرائت كردم. پس او را اجل مختوم دریافت و خدای روح او را مقدس كناد. نصیرالدین زمانی پیش از سال 611 در مقابل پیشروی مغولان به یكی از قلعه های ناصرالدین محتشم فرمانروای اسماعیلی پناه برد. این كار به وی امكان داد كه

برخی از آثار مهم اخلاقی، منطقی، فلسفی و ریاضی خود از جمله مشهورترین كتابش «اخلاق ناصری» را به رشته تحریر درآورد. وقتی كه هولاكو به فرمانروایی اسماعیلیان در سال 635 پایان داد طوسی را در خدمت خود نگاه داشت و به او اجازه داد كه رصدخانه بزرگی در مراغه احداث كند كه شروع آن از سال 638 بود. برای كمك به رصد خانه علاوه كمكهای مالی دولت اوقاف سراسر كشور نیز در اختیار خواجه گذارده شده بود كه از عشر (یك دهم) آن جهت امر رصدخانه و خرید وسایل و اسباب و آلات و كتب استفاده می نمود در نزدیكی رصد خانه كتابخانه بزرگی ساخته شده بود كه در حدود چهارصد هزار جلد كتب نفیس جهت استفاده دانشمندان و فضلا قرار داده بود كه از بغداد و شام و بیروت و الجزیره بدست آورده بودند در جوار رصدخانه یك سرای عالی برای خواجه و جماعت منجمین ساخته بودند و مدرسه علمیه ای جهت استفاده طلاب دانشجویان. این كارها مدت 13 سال به طول انجامید تا اینكه ایلخان هلاكوی مغولی در سال 663 درگذشت. لیكن خواجه تا آخرین دقایق عمر خود اجازه نداد كه خللی در كار آنجا رخ دهد و كوشش بسیار نمود كه آن رصد خانه و كتابخانه از بین نرود.
قسمت اعظم 150 رساله و نامه های طوسی به زبان عربی نوشته شده است. وسعت معلومات و نفوذ او با ابن سینا قابل قیاس است جز آنكه ابن سینا پزشك بهتری بود و طوسی ریاضیدان برتری. از پنج كتابی كه در زمینه منطق نوشته شده است اساس الاقتباس از همه مهمتر است. در ریاضیات تحریرهایی بر آثار آوتولوكوس، آرستاخوس، اقلیدس، آپولونیوس، ارشمیدس، هوپسیكلس، تئودوسیوس منلائوس و بطلمیوس نوشت. از جمله مهمترین آثار اصیل وی در حساب هندسه و مثلثات جوامع الحساب بالتخت و التراب، رساله الشافیه و اثر معروفش كتاب شكل القطاع است كه به نوشته های رگیومونتانوس اثر گذارده است. معروفترین آثار نجومی وی زیج ایلخانی كه در سال 650 نوشته شده می باشد و همچنین تذكره فی علم الهیئه است. كتاب تنسوق نامه و كتابهایی در زمینه اختربینی نیز نوشته است. احتمالاً برجسته ترین كار طوسی در ریاضیات در زمینه مثلثات بوده است در كشف القناع عن اسرار شكل القطاع، وی نخستین كسی بود كه مثلثات را بدون توسل به قضیه منلائوس یا نجوم توسعه بخشید و هم او بود كه برای نخستین بار قضیه جیوب را، كه رویداد برجسته ای در تاریخ ریاضیات است به روشنی بیان كرد. در نجوم تذكره فی علم الهیئه وی شاید كاملترین نقد بر نجوم بطلمیوسی در قرون وسطی و معرف تنها الگوی ریاضی جدید حركات سیارات است كه در نجوم قرون وسطی نوشته شده است. این كتاب به احتمال زیاد از راه نوشته های منجمان بیزانسی به كوپرنیك اثر گذاشته است و همراه با كار شاگردان طوسی متضمن تمام تازه های نجومی كوپرنیكی است به استثنای فرضیه خورشید مركزی آن. نصیر الدین طوسی با اینكه سرو كارش بیشتر در سیاست و اجتماع بوده روشن ترین راه را كه برای رسیدن به جهان جاودانی نشان می دهد دیانت است. اگرچهت در تمام توشته های خود دم از استقلال و معرفت می زند اما آشكارا می گوید دانش تنها از ایمان و دین حاصل می شود و حقیقت دانش را دین میداند كه تسلی بخش جانها و روان بخش كالبدهای افسرده است. طوسی بیشتر به عنوان منجم معروف است و رصدخانه وی یك مؤسسه علمی در تاریخ علم به شمار می رود. كتاب تنسوق نامه او از لحاظ موضوع فقط در مقایسه با مشابهش یعنی كتاب بیرونی (كتاب الجماهر فی معرفت الجواهر) در درجه دوم اهمیت قرار دارد. طوسی یكی از پیشروترین فلاسفه اسلامی است كه تعیمات مشّائی ابن سینا را پس از آن كه در طول دو سده در محاق «كلام» قرار گرفته بودند احیاء كرد. او مظهر نخستین مرحله تركیب تدریجی مكتبهای مشّائی و اشراقی است. اخلاق ناصری وی رایج ترین كتاب اخلاقی بین مسلمانان هند و ایران بوده است. تجرید العقاید او در كلام مبنای الهیات اصولی شیعه دوازده امامی است. طوسی احتمالاً بیش از هر فرد دیگر مایه احیای علوم اسلامی بوده است. گروهی خواجه را برهم زننده وحدت دو ملت عربی و اسلامی می پندارند و می گویند به دست او وحدت عربی در آن زمان پاشیده شد. در حقیقت خواجه در این باب گناهی نداشت و اگر لیاقت خواجه پس از آن همه وقایع و خونریزی به داد مسلمانان نرسیده بود جهان اسلامی امروز چه وضعیتی داشت؟ در سال 672 هجری قمری نصیر الدین طوسی با جمعی از شاگردان خود به بغداد رفت كه بقایای كتابهای تاراج رفته را جمع آوری و به مراغه بازگرداند اما اجل مهلتش نداد و در تاریخ 18 ذی الحجه سال 672 هجری قمری در كاظمین نزدیك بغداد دار فانی را وداع گفت. نصیر الدین طوسی ستاره درخشانی بود كه در افق تاریك مغول درخشید و در هر شهری كه پاگذارد آنجا را به نور حكمت و دانش و اخلاق روشن ساخت و در آن دوره تاریك وجود چنین دانشمندی مایه اعجاب و اعجاز بود.

ZENDEGI-NAME.MIHANBLOG.COM

نظرات() 
Can Pilates make you look taller?
جمعه 13 مرداد 1396 08:23 ب.ظ
Thanks for sharing your thoughts on خواجه. Regards
foot pain side
سه شنبه 6 تیر 1396 07:30 ب.ظ
First off I would like to say great blog! I had a quick question in which I'd like to ask
if you don't mind. I was interested to find out how you center yourself and
clear your head before writing. I have had trouble clearing my thoughts in getting my thoughts
out. I do take pleasure in writing however it just seems like the first 10 to 15 minutes are generally lost just trying to figure out
how to begin. Any recommendations or tips? Appreciate it!
foot pain causes
یکشنبه 4 تیر 1396 10:44 ق.ظ
First off I would like to say fantastic blog! I had a quick question which I'd like to ask if
you don't mind. I was curious to know how you center yourself
and clear your head before writing. I have had a tough time clearing my mind in getting my ideas out.
I do take pleasure in writing however it just seems like the first
10 to 15 minutes are generally lost just trying to figure out
how to begin. Any ideas or hints? Appreciate it!
http://amuckmarsh2938.hazblog.com
پنجشنبه 28 اردیبهشت 1396 01:03 ب.ظ
I am very happy to read this. This is the kind
of manual that needs to be given and not the random misinformation that is at the other blogs.
Appreciate your sharing this best doc.
Sterling
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 05:09 ق.ظ
I seriously love your site.. Excellent colors & theme.

Did you create this website yourself? Please reply back as I'm planning to
create my own site and want to find out where you got this from or just what
the theme is called. Thank you!
Dominic
جمعه 22 اردیبهشت 1396 01:29 ق.ظ
Everything is very open with a very clear description of
the issues. It was truly informative. Your site is very useful.

Thank you for sharing!
zenianapierala.blogas.lt
چهارشنبه 20 اردیبهشت 1396 12:56 ب.ظ
As the admin of this web page is working, no uncertainty
very rapidly it will be famous, due to its feature contents.
BHW
پنجشنبه 7 اردیبهشت 1396 07:50 ق.ظ
Hey there! I just wanted to ask if you ever have any issues
with hackers? My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing
months of hard work due to no back up. Do you have any methods to
prevent hackers?
BHW
پنجشنبه 7 اردیبهشت 1396 07:22 ق.ظ
Excellent post! We are linking to this particularly great article on our website.
Keep up the good writing.
شنبه 21 اسفند 1395 06:00 ب.ظ
با نظر خلاصه نویسی موافقم
مبینا
شنبه 21 اسفند 1395 05:59 ب.ظ
میشه خلاصه نویسی کنید
پنجشنبه 25 آذر 1395 11:33 ب.ظ
سپاس گزارم
سیف اله
پنجشنبه 19 فروردین 1395 07:47 ق.ظ
بسیار زیبا و به قلم روان نوشته اید متشکر
amin
یکشنبه 25 بهمن 1394 04:53 ب.ظ

عالی بود
الناز
چهارشنبه 7 فروردین 1392 11:27 ق.ظ
خیلی خوب بود متشکرم
حمزه
پنجشنبه 10 فروردین 1391 10:26 ب.ظ
عالی بود
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

← آخرین پستها

← نویسندگان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :